بندر چابهار در جوار دریای مکران تشنه‌ی آب

پنجشنبه 13 دى 1397 ساعت 20:10

برای حل بحران آب در چابهار طرح‌های بسیاری اجرا شده و دردست اجراست، همگی اما یا به بن بست مالی خوردند و یا هرگز اجرا نشدند؛ اساسی‌ترین و اصلی‌ترین راه شیرین‌سازی آب‌های عمان است که وزارت نیرو تضمین خرید نمی‌دهد.

بی آبی و کم آبی، واژه ای که این روزها زیاد به گوش می ‌رسد و عمده مناطق شهری و روستایی ایران با آن دست به گریبان اند؛ اگر بگوییم در جایی بی‎آبی بیداد می‌کند شاید در وهله اول در میان استان‌ها و شهرهایی که در تنش آبی‌اند زیاد به چشم نیاید اما اگر به عمق تاریخی بی‌آبی در استان محرومی مثل سیستان و بلوچستان و بندری راهبردی مانند چابهار اشاره کنیم و از معضلی جدی، تاریخی و عمقی سخن به میان آوریم؛ اینبار شاید به چشم آید.
براساس شاخص‌های وزارت نیرو میانگین دسترسی مردم شهری و روستایی 31 استان ایران به آب 90 درصد است البته استان‌هایی هستند که وضع بهتر است و شاخص‌های بالاتری دارند؛ در سیستان و بلوچستان اما میانگین دسترسی به شبکه آب در خوشبیانه‌ترین حالت 70 درصد است؛ هم‌چنین براساس شاخص‌های وزارت نیرو میانگین دسترسی مردم روستایی 31 استان ایران به شبکه آب حدود 70 درصد و در سیستان و بلوچستان 46 درصد است.
پایین‌ترین شاخص دسترسی به شبکه آب در میان 19 شهرستان محروم‌ترین استان ایران، سیستان و بلوچستان، را چابهار دارد، به گفته‌ی رحمدل بامری سرپرست فرمانداری چابهار، شاخص دسترسی مردم روستایی و شهری این شهرستان به شبکه آب شرب حدود 26 درصد است؛ این یعنی بندرچابهار علی‌رقم اهمیت راهبردیش، محروم‌ترین شهر و نقطه جمعیتی ایران در دسترسی به شبکه آب است.
نماینده مردم چابهار در مجلس می‌گوید: از جمعیت حدوداً 280 هزارنفری شهرستان چابهار، چیزی کمتر از 50 هزار نفر به شبکه آب و آن‌هم نه به صورت دائمی و بلکه جیره‌بندی دسترسی دارند؛ بقیه و عمدتا در روستاها با تانکر به صورت سقایی آب‌رسانی می‌شوند.
عبدالغفور ایرانژاد می‌افزاید: 200 هزار نفر از مردم روستایی شهرستان چابهار با آن که در نوارساحلی و کنار آب‌های بیکران عمان زندگی می‌کنند فاقد لوله‌کشی آب هستند و با تانکر آبرسانی می‌شوند؛ از 438 روستای چابهار تنها 16 روستا به شبکه آب و آن‌هم نه به صورت دائمی و بلکه جیره‌بندی دسترسی دارند و بقیه تانکری آبرسانی می‌شوند.
خارج از 220 هزارنفری که به‌صورت تانکری آبرسانی می‌شوند، برای 50 هزارنفر جمعیت شهرچابهار که به شبکه دسترسی دارند، آب جیره‌بندی است، منبع؛ آب شیرین کن کنارک در فاصله 50 کیلومتری غرب چابهار که از فرط فرسودگی توان آبرسانی ندارد.
نماینده چابهار اغلب از منتقدین وضعیت آب چابهار بوده است، اگرچه وی از ظرفیت مجلس شورای اسلامی و مطالبه‌ی مشکلات مردم چابهار از وزرا و هیئت دولت، تاکنون به ندرت استفاده کرده است.
مسعود شعلی‌بُر مدیر آب و فاضلاب شهری چابهار که البته خود در این زمینه مسئولیت مستقیم دارد، نیز می‌گوید: آب‌شیرین کن دولتی کنارک 28 هزارمترمکعب ظرفیت دارد که حدود 12 هزار و پانصد مترمکعب آن سهم شهر چابهار و بقیه سهم شهر کنارک، صنایع و منطقه آزاد چابهار است؛ 40 درصد از آب آبشیرین کن به‌دلیل فرسوده بودن لوله‌ها در مسیر هدر می‌رود.
وی می‌افزاید: 12 هزار و پانصد مترمکعب آب کارخانه کنارک در حالی بین 17 هزارمشترک چابهار تقسیم می‌شود که بنا به آمار ما شهر چابهار 18 هزارمشترک آب دارد یعنی به هزارنفر طبق آمار ما آب نمی‌رسد چه رسد به خانه هایی مانند حاشیه و محله های کپرنشین که لوله کشی ندارند یا فرسودگی لوله‌ها کفاف آبرسانی به آن‌ها را نمی‌دهد.
شعلی بر تصریح می‌کند: به‌دلیل کمبود آب، آب شهرچابهار جیره‌بندی شده و محله‌ها تنها در دو روز از هفته آب دارند و مردم با ساخت حوض انبارها آب را ذخیره می‌کنند و همین حوزه انبارها و پمپ‌های قوی آن باعث شده به برخی محله‌ها تا هفته‌ها آب نرسد و از همین جیره‌بندی هم محروم باشند.
برای حل بحران آب در چابهار طرح‌های بسیاری اجرا شده و دردست اجراست، همگی اما یا به بن بست مالی خوردند و یا هرگز اجرا نشدند؛ اساسی‌ترین و اصلی‌ترین راه شیرین‌سازی آب‌های عمان است که وزارت نیرو تضمین خرید نمی‌دهد.
مهم‌ترین طرح آبرسانی در سیستان و بلوچستان و چابهار که جمعیت روستایی زیادی از شهرستان چابهار را به شبکه آب وصل می‌کند و بخش مهمی از روستاهای فاقد شبکه را آبرسانی می‌کند، مجتمع آبرسانی «تلنگ»، «پلان» و «پیرسهراب» شهرستان‌های چابهار و قصرقند با مجموع 261 روستا و 71 هزار نفر جمعیت است که از سال 84 از سد «زیردان» شهرستان کنارک با ظرفیت 207 میلیون مترمکعب آغاز شده و تاکنون که بیش از 13 سال می گذرد هنوز به ‌بهره‌برداری نرسیده است.
دومین پروژه بزرگ به روستاهای فاقد شبکه هم پروژه انتقال آب از سد پیشین شهرستان سرباز به «شیرگواز» و آب رسانی به 207 روستای شرق چابهار و بخشی از روستاهای شهرستان «سرباز» است با 97 هزارنفر جمعیت است؛ این پروژه هم باوجود گذشت 24 سال از ساخت سد پیشین به تازگی کلنگ زنی شده و هنوز پیشرفت فیزیکی چندانی ندارد و این درحالی است خود منبع آب، سد پیشین، به گواه شرکت مدیریت منابع آب سیستان و بلوچستان حالا عملا آبی برای آبرسانی ندارد و خشک شده است.
در نتیجه ساخت آب‌شیرین کن اساسی‌ترین راه است اما وزارت نیرو تضمین خرید نمی‌دهد؛ نماینده مردم چابهار می‌گوید: سرمایه‌گذاران زیادی برای ساخت آبشیرین کن در چابهار اقدام کردند اما وزارت نیرو به آن‌ها تضمین خرید نمی‌دهد؛ این سرمایه‌گذاران که بومیان و غیربومیان را شامل می‌شود حاضرند تمام سرمایه‌گذاری ساخت آب‌شیرین را انجام دهند منوط به تضمین خرید که وزارت نیرو تضمین را هم نمی‌دهد.
اگرچه در سال گذشته مباحثی در شهر چابهار مطرح گردید که بنظر می رسد اختلافات و رقابت برخی متنفذین در شورای شهر و بخشداری چابهار برای کسب منافع، مانع اجرای پروژه‌ی شیرین سازی آب دریا و انتقال آن به چابهار شده است.

افزودن دیدگاه جدید

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی‌های وب و پست الکترونیکی به صورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.